|
Kleur bekennen
|
|
Het Sophia Kinderziekenhuis doet het. De Zadkine Academie doet het. Verder enkele academische ziekenhuizen, de Arbeidsinspectie, Thuiszorg Zuidwest Friesland en God weet welke instellingen nog meer. Allemaal gebruiken ze een omstreden methode om afdelingen, teams en werknemers door te lichten. Die methode heet waardenmanagement, ofwel Spiral Dynamics. Daarmee zou de rechtgeaarde peoplemanager zijn team nog dynamischer, creatiever, flexibeler en innovatiever kunnen maken. Waardenmanagement is gebaseerd op de ideeën van Clare Graves, een Amerikaanse professor die in de jaren vijftig wilde weten wat de drijfveren van zijn studenten waren. Na jarenlang onderzoek dacht hij dit te weten. Ieder mens, zo dacht Graves, heeft een zijn eigen mix van drijfveren. Die gaan van puur zelfbehoud en egoïsme tot een allesomvattend wereldbeeld. Graves geloofde niet dat je daar een bruikbare test van kon maken, maar dat gebeurde na zijn dood natuurlijk toch. In de jaren 90 ontwikkelden Chris Cowan en Don Beck een commerciële test om met waardenmanagement een hele afdeling, een heel bedrijf en zelfs de hele wereld te veranderen. Dat gaat zo. Uit een urenlange vragenlijst komt een profiel van je drijfveren rollen en iedere drijfveer heeft een kleurtje. Beige is de kleur van de holenmens die alleen op zelfbehoud uit is. Paars staat voor de waarden van de stam. Rood voor dominantie. Blauw voor autoritair. Oranje voor competitie. Groen voor egalitair. Geel voor intellectueel. Turkoois voor holistisch. Iedereen heeft van elke kleur wel wat en hoe verder in de kleurenreeks, hoe minder bekrompen je bent. Mensen die excelleren in Turkoois hebben het ruimste wereldbeeld. Daar zitten de ‘Spiral Wizards’, supermensen die volgens de bedenkers pas dertig jaar bestaan. Dat zullen Jezus, Socrates, Boeddha en Plato niet leuk vinden. Daarmee kan de manager aan de slag. Te veel strijdbaar Rood in het team? Te weinig loyaal Blauw? Ontbreekt Turkoois? Moeten we nodig wat aan doen. Met het teamprofiel in staafdiagrammen op zijn beeldscherm kan de manager zijn team op de schop nemen. Wat is daar op tegen? Alles. De theorie van Graves is pseudowetenschap en niet geaccepteerd door zijn vakbroeders. Maar zelfs als de theorie juist is moet je toch nog aantonen dat de kleurtjestest betrouwbaar is. Dat is nooit gedaan. En al zou die test kloppen, dan volgt daar nog niet uit dat je er de juiste conclusies uit kunt trekken. Ook dat is nooit onderzocht. Toch hebben tientallen adviesbureaus waardenmanagement in de aanbieding. De Baak bijvoorbeeld, geen obscuur bureautje, maar een heus Management Centrum van de werkgeversorganisatie VNO-NCW dat nog meer voodoo-wetenschap in zijn pakket heeft. Met waardenmanagement moeten heel wat instellingen van de regen in de drup zijn geholpen en mensen voor hun leven zijn beschadigd. Die bureaus zouden eens serieus naar hun eigen profiel moeten kijken. Ik denk nu al te weten welke kleur zal domineren. Rood. De kleur van schaamte. Jan Paalman
|
