|
Net het boekenweekessay van Midas Dekkers gelezen en weer weet ik
niet wat ik van onze nationale bioloog moet denken. Saai? Geen
doorkomen aan? Nee. Midas is niet alleen onze bekendste bioloog, hij
is ook de grappigste. Je kunt bij hem geen bladzijde openslaan of
je treft wel een leuke one-liner aan. ‘In plaats van een
omlaaggevallen engel bleek de mens een omhooggevallen aap’. Of. ‘Als
het de bedoeling was dat vaders kinderen zouden verzorgen dan hadden
ze wel tieten gehad.’
Zijn essay ‘Piep. Een kleine biologie der letteren’ stelt op dat
gebied niet teleur. Dieren komen er in de literatuur bekaaid af, zegt
Midas. Schrijvers slagen er nauwelijks in om zich in dieren in te
leven. Het zijn provincialen. Niet geinteresseerd in andere levende
wezens. Boeken over dieren zijn meestal kinderboeken bevolkt door
geschifte beesten. ‘Krokodillen hebben rokjes aan, ijsbeertjes moeten
naar school een das om, de populairste muis lijdt aan een ernstige
rondorigheidsmutatie. Knorrend, blaffend of – meestal - sprekend bakt
deze krankjoreme fauna poffertjes of levenslesjes’. En dan heb je de
kookboeken waar ook dieren optreden ‘mits eerst tot voorgerecht
gevierendeeld en op een bedje opgediend’.
Hoe leuk ook, toch wringt er iets. Als bioloog maakt Midas zich geen
enkele illusie over het mensendier. In de evolutie zit geen
vooruitgang, ook geen achteruitgang, er is alleen maar gang. De mens
is niet voor verbetering vatbaar. Hij is wat hij is en daarmee zullen
we het moeten doen. Tegelijk is Midas, zoals hij zelf toegeeft, ook
moralist. Hij spreekt de mensheid vermanend doch geestig toe. Waarom
eigenlijk? Als de mens onverbeterbaar is dan heeft dat gemoraliseer
geen enkele zin.
Bovendien rammelt zijn bewijsvoering nogal eens. De feiten kloppen
wel, niemand die Midas’ biologische deskundigheid in twijfel trekt,
maar correcte feiten leiden niet automatisch tot juiste
interpretaties.
Neem zijn boek ‘De larf’. Midas is bewust kinderloos en vindt dat op
het krijgen van kinderen een fikse boete zou moeten staan. Dieren
weten niet beter, ze weten niet dat na het heerlijke paren het
ellendige baren komt, maar mensen, vooral vrouwen, zouden wél beter
moeten weten. Maar nee hoor, dat krijgt maar kinderen. En waarom?
Ze
krijgen dat aangepraat, zegt hij. Een conclusie van niks, vind ik.
Want vrouwen willen desnoods zonder sex kinderen krijgen. Daar is een
techniek voor. IVF. Waarom willen ze dat toch? Ook aangepraat? Dat is
een flauwe truuk die communisten vroeger ook hanteerden. Als de
arbeiders iets wilden wat ze niet zouden moeten willen, dan hadden ze
een ‘vals bewustzijn’. Tja. Zo kun je alles bewijzen.
Wacht even, kan Midas tegenwerpen, jij bent geen bioloog en ik lekker
wel. Jij weet niet waar jij over praat. Kan zijn, maar Midas preekt
voor biologisch ongeletterden zoals ik. Hij zou mij dus moeten kunnen
overtuigen en dat doet hij vaak niet. En door zijn vakbroeders is hij
nooit kritisch becommentarieert. Dat wordt dan de hoogste tijd.
Jan Paalman
13 maart 2009
www.janpaalman.nl
|
