|
Hoop
|
|
Als Barack Hoessein Obama honderdvijftig jaar geleden op de trappen van het Capitool had gestaan dan was hij onmiddellijk in de boeien geslagen. Misschien dat hij als buitenlander met de schrik vrij was gekomen, maar zijn snoezige kinderen zouden zeker bij opbod zijn verkocht. En zijn beeldschone Michelle zou beslist een leuk prijsje hebben gemaakt als stoeipoes voor de toekomstige eigenaar. Ik bedoel maar, er is een hoop veranderd in anderhalve eeuw. Wellicht meer dan we beseffen. Cynici beweren altijd dat de mensheid nooit verandert, dat er geen vooruitgang is in de menselijke moraal, maar dat betwijfel ik toch. Tot hondervijftig jaar geleden was het houden van menselijk vee de gewoonste zaak van de wereld. Gewone mensen, rechtschapen burgers, mensen zoals u en ik, vonden het helemaal niet raar om eigenaar te zijn van een mens. In alle culturen, in alle tijden is moord, doodslag en liegen verboden, maar slavernij is pas heel laat tot misdaad verklaard. Het heilig boek van de joden, de Thora, zegt dat je een slaaf niet mag doodslaan, maar dat je vrijuit gaat als de slaaf na twee dagen nog in leven is. Jezus en Mohammed, verkondigers van eeuwige waarheden, hebben niets tegen slavernij. Ze vinden hooguit dat je slaven humaan moet behandelen. Aristoteles, toch een van de knapste koppen van de Westerse cultuur, beschouwde slaven als niet meer dan ‘levende werktuigen’. Hoe giftig slavernij kan uitpakken blijkt wel uit het bizarre leven van Thomas Jefferson, medestichter van Amerika en een van Amerika’s meest vereerde mannen. Hij schreef de Onafhankelijkheidsverklaring van 4 juli 1776. De beroemde eerste regels luiden: 'Wij beschouwen deze waarheden als vanzelfsprekend: dat alle mensen als gelijken worden geschapen, dat zij door hun Schepper met zekere onvervreemdbare rechten zijn begiftigd, waaronder het leven, de vrijheid en het nastreven van geluk.' Alle mensen zijn gelijk. Prachtige tekst. Maar daar zat een smetje aan. Thomas Jefferson was slavenhouder. Hij fokte ze en verkocht ze door. Nadat zijn vrouw Martha overleed kreeg hij zes kinderen bij zijn slavin Sally Hemings, en dat is een verhaal te absurd voor woorden. Sally was de halfzuster van Martha en slechts één kwart zwart bij driekwart wit. Niet dat dit wat uitmaakte, want in die tijd maakte één druppel zwart bloed je toch pikzwart. Die zes kinderen van Sally en Thomas waren dus één achtste zwart, dus feitelijk wit, maar werden toch slaaf. De wettige dochters van Jefferson waren later de eigenaressen van hun bijna even witte halfbroers en -zussen. Jefferson, de hypocriet, was fel tegen het houden van slaven. ‘Ik beef voor mijn land, want ik weet dat God rechtvaardig is.’ In de praktijk kwam daar niets van. In zijn nalatenschap staat Sally als volgt beschreven: ‘Oude vrouw van 56. Waarde 50 dollar’. En nu is er dan een nieuwe president van Amerika, een zwarte nog wel. Zijn huidskleur geeft ons een sprankje hoop in deze bange dagen. Misschien is de mensheid toch voor verbetering vatbaar. 6 februari 2009
|
