|
Hoflucht
|
|
Over koningen en hun onderdanen bestaan veel aardige anecdotes maar de aardigste is deze. In 1810 kwam iemand op het idee dat de twee grootste geesten van Europa elkaar maar eens moesten ontmoeten. Beethoven was Oostenrijks grootste componist en fel democraat, Goethe was Duitslands grootste dichter en hoveling. Toen ze in het kasteelpark van Tiplitz wandelden en de hertogelijke familie tegenkwamen zei Beethoven: ‘Doorlopen. Zij moeten opzij en niet andersom.’ Goethe ging met een diepe buiging aan de kant. Beethoven liep met zijn handen op de rug dwars door de hertogelijke familie heen. ‘Beste Goethe’, zei Beethoven later, ‘jij hebt meer hoflucht gesnoven dan een dichter betaamt.’ Tussen die twee kwam het nooit meer goed. Hoflucht is slecht voor het karakter. Ooit beleefden we als trotse republiek onze Gouden Eeuw, nu vinden we het normaal dat we een erfelijk staatshoofd hebben die, anders dan haar moeder, met Majesteit wenst te worden aangesproken. Als je haar onmoet mag je niets zeggen, maar moet je beleefd wachten tot Zij je aanspreekt. Met welk recht? Omdat ze het stamhoofd is van de familie Oranje en daarmee de grondwettelijke baas van het land. Maar waarom de familie Oranje en niet de familie Paalman? Tja. Waarom? Er is geen enkele goede reden voor te verzinnen. In elke moderne democratie is het volk soeverein en dus de hoogste baas van het land. Niet in Nederland. Ons koningshuis is een democratisch zwart gat met als middelpunt een Majesteit die niet te beroerd is om een flinke vinger in de politieke pap te steken. Ik vertel u hiermee niets nieuws. De riedel argumenten tegen het koningshuis is alom bekend. Het grappige is dat de verdedigers van het koningshuis het er mee eens zijn. Zij hebben andere argumenten. Ze wijzen op de speciale band van Oranje met het volk en komen woorden te kort om het plichtsbesef en de toewijding van Beatrix te prijzen. Een slecht argument, want Beatrix is geen koningin van Nederland vanwege haar goede eigenschappen, ze is koningin omdat ze het oudste kind is van Juul en Benno. Maar die band met het volk bestaat wel. Ondanks alle schandaaltjes rond het koningshuis blijft de steun voor het vorstenhuis rond de 85 procent hangen. Voor hoelang nog? Wij moeten drastisch bezuinigen, maar bij het koningshuis is het business as usual. Willem Alexander en Máxima gedragen zich als sterren van de internationale jetset, willen per se hun omstreden villa in Mozambique terwijl prinses Christina is betrapt op het bezit van een brievenbusfirma in paleis Noordeinde, nota bene het werkpaleis van de koningin. Dat begint nu aan de kritiekloze steun voor het Oranjehuis te vreten. Drie op de vier Nederlanders willen dat het koningshuis ook bezuinigt, de helft vindt dat Beatrix zich moet beperken tot het doorknippen van lintjes en de helft van de PVV-aanhang is republikein. De crisis maakt het volk humeurig en de bankiers waren het eerste slachtoffer. Wie volgt? De gure economische wind zou het koningshuis wel eens zomaar kunnen wegblazen. Jan Paalman
|
