|
Houdt het nooit eens op? Elke keer dat ik de krant opensla waait
een gure economische wind me recht in het gezicht. Het pensioen daalt,
de werkeloosheid stijgt, aandelen kelderen, banken wankelen en om je
dat goed in te peperen tracteert de krant je op grafieken die
regelrecht het diepe economische dal in sjokken. Maar achter die koele
cijfers en grafieken gaat het echte leed schuil. De recessie dreigt
ieders leven overhoop te halen.
En dan valt het in Nederland nog mee. Wij hebben een sociaal vangnet
dat ons beschermt tegen de allerbitterste armoe, al worden de mazen
van dat net steeds wijder. Maar Amerika heeft geen sociaal vangnet.
Tussen rampen en geluk is de afstand er groter dan bij ons. Wie daar
valt valt op beton. De New Yorkse publieke radio (WNYC) heeft een
website geopend waar luisteraars kunnen vertellen hoe de recessie in
het dagelijkse leven doordringt. Geen koele cijfers hier, wel
persoonlijke verhalen, soms geestig, soms heel wrang.
Het zijn de kleine observaties die de realiteit achter de cijfers het
scherpst in beeld brengen. Ze kunnen ons leren wat ons wellicht boven
het hoofd hangt. Cafébazen, zo merken de New Yorkers, serveren glazen
bier van gereduceerd formaat, de porties in de restauranten zijn
kleiner en de borden ook. Iemand meldt dat in zijn straat nooit werd
ingebroken en afgelopen week al drie keer. De politie (altijd geld
tekort en nu zeker) voert elke dag snelheidscontroles uit in plaats
van eens per maand. Bij McDonalds eten nu deftige heren in scherp
gesneden pak. Een New Yorker signaleerde een prachtige Bently met een
ontbrekende wieldop en een niet gerepareerde deuk. En Wall Street is
ineens bezaaid met sigarettenpeuken. De stress, begrijpt u?
(‘Longkanker is recessiebestendig’, reageerde de Amerikaanse postbus
51 prompt) Iedereen is bang voor zijn hachie, of op zoek naar een
baantje, hoe lullig ook.
En dan was er een bijdrage die zo uit een Russische roman had kunnen
komen. ‘In het midden van de nacht werd ik wakker. Een deur sloeg
dicht. Een man werd uit zijn apartement gezet. Urenang hoorde ik
iemand op de gang huilen: “ik heb geen baan, ik heb niets meer”. Hij
bleef maar roepen. Angstaanjagend. Niemand belde de politie. Ik denk
dat mijn buren hetzelfde dachten als ik. Ze zaten ook achter hun
voordeur en huilden met de man mee.’
Op de site (wnyc.org/shows/bl/economic_indicators) valt niet veel te
lachen. Het aardigst vond ik nog de klacht van een cursist
modeltekenen. Vroeger stonden ranke danseressen model, nu vlezige
dikke heren die tot voor kort op een kantoorkruk van een bank zaten.
Alleen al daarom hoopte hij dat de recessie snel over zou waaien.
Nee. Voor de leukste en inktzwarte recessiegrap moet je in Nederland
zijn. Hein de Kort, cartoonist van Het Parool, tekende een garage met
reclameborden op het dak: Gratis proefrit van 5 jaar! Levenslang
gratis benzine! Binnen zegt een klant tegen de autodealer: 'En ik wil
seks met je dochter'. 'Deal!’, zegt de handelaar.
6 maart 2009
Jan Paalman
www.janpaalman.nl
|
