|
Susan Boyle
|
|
Als u wilt zien hoe een koe een haas vangt, dan moet u de eerste aflevering bekijken van ‘Britain’s Got Talent’, de Britse Idol-achtige show die twee jaar geleden de oenige mobieltjesverkoper Paul Potts tot de toppen van roem en rijkdom bracht. Ga naar Youtube en zoek op Susan Boyle. In beeld komt een vrouw van 47 met twee onderkinnen, een figuur als van een baal geperst hooi, gehuld in een hobbezakjurk en met borstelige wenkbrouwen waar je, zo schreef een Engelse journalist, ‘truien van kunt breien’.
Geheel vrijwillig vertelt ze de joelende zaal dat ze operazangeres wil worden en nooit in haar leven is gekust. De zaal ruikt bloed, jouwt haar uit, probeert haar weg te fluiten. Juryvoorzitter Simon Cowell, ‘de gemeenste man in showbusiness’, draait ontzet met zijn ogen. Op tussenshots zie je het publiek honende blikken wisselen. Dan begint ze te zingen en gebeurt het wonder. Al na een seconde of vijf kijkt Simon Cowell ongelovig op alsof hij water ziet branden. Het publiek komt overeind, klapt zich de handen blauw in een uitzinnige ovatie. Susan Boyle is nu een GGG, een gedeelde globale gebeurtenis. Het filmpje is honderd miljoen keer bekeken en elke dag komt er een miljoen bij. Weblogs stromen vol met hyperventilerende reacties alsof we eindelijk het licht hebben gezien. ‘Na Jezus is Susan Boyle de enige persoon die ik zou willen ontmoeten. Dank je wel Susan, omdat je bent zoals je bent. Omdat je je gave met ons deelt en niet opgeeft´. Het internationale columnistengajes kon natuurlijk niet achterblijven. Dat ziet in haar een teken des tijds. Een morele heldin. Een feministisch icoon. Een medicijn tegen goddeloosheid: ´We kijken naar Susan Boyle zoals God naar ons kijkt: speciaal, getalenteerd, uniek en mooi’. Een andere columnist ziet in haar ‘een goddelijke vonk’. Een feministe schrijft weer dat mannen, ‘die sexistische varkens’, wel lelijk en getalenteerd mogen zijn, maar vrouwen dus niet. ‘De eerste mega-ster van de recessie’, juicht de een. ‘Ze maakt een eind aan het globale cynisme’, schrijft de volgende. Boyle is een spiegel waarin iedereen zichzelf weerspiegeld ziet. Dus. Wat zag ik? Pure magie, dat was wat ik zag. Voor mijn ogen veranderde een lelijk eendje in een zingende zwaan. Pas toen ik het filmpje een paar keer bekeek zag ik hoe knap het in elkaar stak. Was Simon Cowell echt aangenaam verrast? Kom nou. Zijn team had Boyle al ettelijke malen in de voorselectie gezien. En dat team had, om de verrasing des te groter te maken, er alles aan gedaan om van Boyle een zo mogelijk nog lelijker eendje te maken. Nee. Ik had een virtuele werkelijkheid gezien, een zorgvuldig gemanipuleerde nepwerkelijkheid. Maar het vreselijkst vond ik dat publiek. Weerzinwekkend. Nadat het eerst Boyle aan stukken had willen scheuren kreeg het binnen enkele seconden tranen in de ogen. Dat is geen gevoel. Geen mededogen. Dat is sentimentaliteit. Niets wordt zo makkelijk vloeibaar als een blok ijs. Jan Paalman
|
