|
Of hij een compleet verhaal in zes
woorden kon schrijven? Makkelijk zat, zei Ernest Hemingway, veertig
jaar geleden de beroemdste schrijver van de wereld. Dat werd: ‘Te
koop. Kinderschoentjes. Nieuw. Nooit gedragen.’ Zes woorden
tenenkrommende treurigheid. Ongewenst kinderloos? Een vroeg gestorven
baby? Een beetje tekstschrijver kan uit de nooit gedragen schoentjes
een soap van minstens tien afleveringen melken.
Het Amerikaanse internetmagazine Smith liet zich door Hemingway
inspireren en daagde haar lezers uit om een biografie van zes woorden
te schrijven. Niet meer. Niet minder. Daar kwam een boekje uit voort
(titel: ‘Niet helemaal wat ik wilde worden’) en een rage die vandaag
of morgen wellicht ook naar Nederland zal overslaan. Op
www.smithmag.net kun je een aantal inzendingen nalezen. Ze zijn in
meerderheid niet echt geestig maar wie denkt het beter te kunnen kan
terecht op de discussiepagina van Gelderlander.nl. Ben benieuwd.
Het magazine maakte het zijn lezers onnodig moeilijk door een lengte
van precies zes woorden te eisen. Aardige inzendingen als ´dat doe ik
nooit meer´ en ´volgende keer beter´ mochten dus niet. Jammer, want
van de honderden inzendingen op smithmag.net waren er maar een paar
leuk. ´Veel punten geslepen. Maar niets geschreven´ bijvoorbeeld. Of
´Ik geloof nog steeds in de kerstman´. En ´was ik maar een kat
geweest´.
Eigenlijk is dit alles niet nieuw. De zeswoordenbiografie is een
nieuwe variant op het epitaaf, het grafschrift waarin een heel leven
in een paar woorden is samengevat, vaak door de overledene zelf. Die
zijn doorgaans stukken leuker. De natuurkundige Werner Heisenberg
schokte in de jaren dertig zijn collega’s met het bewijs dat je van
atoomdeeltjes nooit precies weet waar ze uithangen. Dit staat bekend
als het ‘onzekerheidsprincipe’. Maar, zo moet Heisenberg gedacht
hebben, wat geldt voor één atoomdeeltje gaat ook op voor de som van
alle atoomdeeltjes waaruit ik ben samengesteld. Daarom zette hij op
zijn grafsteen de tekst: ‘Ik lig ongeveer hier’.
Een andere favoriete grafsteentekst van mij is die van Dorothy Parker,
een Amerikaanse schrijfster beroemd om haar moeizaam rommelige leven
en haar scherpe tong. Toen haar vriendin Mary een kind baarde stuurde
ze een telegram: ‘Dear Mary. We wisten allemaal dat je het in je had’.
Niemand van haar collega schrijvers en journalisten durfde de
dagelijkse stamtafel van het New Yorkse Algonquinhotel eerder dan haar
te verlaten uit angst om bij afwezigheid door haar scherpe tong aan
stukken te worden gesneden. Op haar graf staat: ‘Let maar niet op de
rommel’.
Ik heb er een week over lopen nadenken, maar het is me niet gelukt om
mijn biografie in zes woorden samen te vatten. Wel die van de hele
mensheid. Nu het bezit van de atoombom steeds meer democratiseert
zodat zelfs het lulligste landje er zich een kan permitteren, wordt de
kans dat we onszelf opblazen almaar groter. In zes woorden: ‘ Zes,
vijf, vier, drie, twee, een….’
Jan Paalman
7 maart 2008
www.janpaalman.nl
|
