|
Pasgeboren kinderen kunnen helemaal
niets. Ze brabbelen maar wat, ze kunnen niet lezen of schrijven, laten
alles lopen, hebben onbeschaafde manieren, in hun bolle hoofdjes gaat
niets merkbaars om en een geweten hebben ze al helemaal niet. Maar
uiteindelijk moet daar toch een bruikbaar mens uit ontstaan. Hannah
Arendt zei ooit dat de Westerse beschaving met elke generatie een
invasie te verwerken krijgt van miljoenen barbaren. Alleen noemen we
ze niet zo. ‘We noemen ze “kinderen”’.
Kinderen kunnen leren, dat is het geheim van de beschaving. Ze zijn
nieuwsgierig, ze onderzoeken, ze stellen eindeloze vragen – ‘waarom
kun je lucht wel voelen maar niet zien?’ – zodat met de jaren hun
lampje steeds feller gaat branden. Het Nieuwe Leren doet heel
gewichtig over die aangeboren leergierigheid, en ziet daar het bewijs
in dat je kinderen zoveel mogelijk alles zelf moet laten ontdekken.
Dat ze op eigen houtje veel makkelijker leren dan met de hulp van een
alleswetende docent. Maar dit is natuurlijk een open deur. Zonder een
aangeboren leergierigheid hield de beschaving binnen een generatie
gewoon op.
Aangeboren leergierigheid is noodzakelijk maar niet voldoende om een
samenleving in stand te houden. Er is nog een aangeboren eigenschap
nodig en daar hoor je nooit over. Om een samenleving te laten
voortbestaan moet elke generatie zijn kennis en kunde aan de nieuwe
generatie nitwits overdragen. Volwassenen zijn daarom geboren
onderwijzers. Dat moeten ze wel zijn. Want als volwassenen geen
aangeboren kunde hadden om te onderwijzen dan zou er ook niets te
leren zijn.
Het wrede experiment van de zogeheten Wolfskinderen zou ons dat kunnen
leren. Wolfskinderen zijn kinderen die zonder volwassenen opgegroeien,
kinderen als Kaspar Hauser of Victor l’Aveyron. De laatste was als
vierjarige in de bossen achtergelaten waar hij, in 1802, na zeven jaar
gevonden werd. Van heinde en verre kwamen geleerden hem bekijken, want
in die tijd geloofde men in de ‘edele wilde’, de natuurmens die niet
door de beschaving bedorven is. Tot ieders teleurstelling bleek daar
niets van. Victor was geen nobel wilde, maar, integendeel, een
spastisch, krabbend, bijtend kind dat het na jaren onderwijs niet
verder bracht dan het brabbelen van welgeteld twee woorden.
Een maand geleden velde de commissie Dijsselbloem een hard oordeel
over de radicale vernieuwingen die het onderwijs zijn binnengedrongen.
Het merkwaardige is dat het aantal slecht spellende, rekenende en
schrijvende leerlingen evenredig is gestegen met het aantal
adviserende onderwijskundigen. Hoe meer professoren in de
onderwijssociologie of lectoren ‘governance en innovatiedynamiek in
het onderwijs’ hoe slechter het met het onderwijs gaat. Dat de
overgrote meerderheid van ouders en docenten tegen dat Nieuwe Leren is
maakte niets uit. Ervaring, gezond verstand en aangeboren
onderwijskundigheid van docenten werden zonder meer als ouderwets
opzij geschoven en nu zitten we met de brokken. Nieuw Barbarije wenkt.
Jan Paalman
28 maart 2008
www.janpaalman.nl
|
