|
Na twintig jaar onderwijsvernieuwing
staan we nu met zijn allen naar een rokende puinhoop te staren.
Basisvorming mislukt. Tweede fase mislukt. Studiehuis mislukt. Het
vmbo, niet echt gelukt, komt er in dit rijtje nog het beste af. ‘Een
ontluisterend beeld’, zei Jeroen Dijsselbloem. ‘We hebben grote
risico’s genomen, vooral met zorgleerlingen en met de invoering van
het nieuwe leren.’
Wat mij verbaast, of eigenlijk niet meer verbaast, is de radicaliteit
waarmee we in Nederland van het ene uiterste in het andere kunnen
vallen. Ooit waren we wereldkampioen gelovig en binnen enkele jaren
liepen de kerken leeg. Van fanatiek pro-Europees werden we plotseling
anti. En dit o zo tolerant landje kreeg deze week te horen dat de
islamofobie nergens zo welig tiert als hier. Dus toen we het onderwijs
eens flink op der schop wilden nemen moest dat ook maar eens radicaal.
Alles moest nieuw, dus ook het leren.
Met het nieuwe leren drong het antiautoritaire gedachtegoed van de
jaren zestig definitief in het onderwijs door. De bevlogen studenten
van toen waren na ‘de lange mars door de instituten’ eindelijk op
voldoende pluche beland om hun ideeën door te voeren. Dat is vooral op
de pabo’s en hbo’s te merken. Daar bepaalt de leerling voortaan zelf
wat hij interessant vindt, is het leerproces belangrijker dan kennis
en doet de alwetende leraar een forse stap terug. Die begeleidt
voortaan.
De jaren zestig connectie verklaart wellicht ook waarom je zoveel
kwakdenkers onder de onderwijsvernieuwers aantreft. Clan Visser ’t
Hooft, die het Studiehuis op poten zette, gebruikte daarbij
‘astrologen en chakra’s als sturingselementen. Dat heb ik geleerd op
een cursus transformatie van het management.'
Samen met Dick Blase schreef ze een
boekje over het hart-breinleren. Wist u dat het hart kan leren,
voelen, zien en horen? Dat kun je allemaal verbeteren door de
hartcoherentie te verbeteren met behulp van de hartsynchronisator.
Blase gaat daar al een paar jaar mee de boer op en heeft zo’n twintig
scholen voor zijn methode bekeerd. En, o ja, hij is weer medewerker
van het APS, het pedagogische studiecentrum dat honderden scholen
begeleid.
Bij het APS kunnen docenten ‘hun innerlijke landschap’ verkennen door
zich voor 750 euro per dag te verdiepen in het gedachtegoed van Palmer
J. Palmer, een Amerikaanse mysticus die het onderwijs op spirituele
grondslag wil vesten. “We geven les in wie we zijn’, zegt Palmer, dus
moeten alle docenten eerst een innerlijke reis maken voordat ze zich
aan het onderwijs wagen.
Het nieuwe leren is niet wetenschappelijk onderbouwd, horen we nu.
Maar dan heeft de commissie Dijsselbloem niet goed genoeg gezocht. In
de jaren zestig bloeide in Amerika het nieuwe leren onder precies
dezelfde namen als nu in Nederland. De Amerikaanse regering wilde toen
weten wat het rendement was van die nieuwe leermethoden. Ze onderzocht
duizenden scholen. Enkele jaren en honderd miljoen dollars later kwam
het rapport Follow Through uit. Het nieuwe leren bleek op alle fronten
inferieur.
Jan Paalman
15 februari 2008
www.janpaalman.nl
|
